آذربایجانیم منیم
صفحه نخست   ::   آرشیو  ::   تماس با من   
 

سون شئعرلريمده ن

Başsız körpə

 

Nə oldu ki, ?!

Nə oldu ki ,sən ?!

 Nə oldu ki ,sən başsız doğuldun ,

                                    Başsız , beyinsiz körpə ?!

***                           ***

bu il başsız körpələrin doğulmaq ilidir ,

            başsızlar ,

                        beyinsizlər ,

                                      dilsizlər ili .

və !......

zühaklar qorxusundan ,

                           başsız , beyinsiz

                                            körpə doğan

                                                    Analar ilidir

                                                                  Bu il .


پيام هاي ديگران () | چهارشنبه ٢٩ شهریور ،۱۳۸٥ - elshan oryadli |لینک به نوشته

منيم شئعرلريمده ن

ماتان

 

دوعا يازان سؤيله‌ميشدي:

سنين بختين چوْخ اوجادير.

بو سؤزلره اينانمايان گؤزه‌ل ماتان

گولومسه‌ييب سوْلغون ـ سوْلغون

سوْووشموشدو.

ùùù        ùùù

أل ـ‌ اوزونو يوماق‌اوچون

هر گون ماتان گئدير چايا

چاي ايچينده بير آغ داشا

اوره‌يي‌ـ‌نين سيرّين آچير

آنجاق بو داش گنج ماتانين

سيرداشي‌دير

كيمسه بيلمير بير داش‌ايله

گنج بير قيزين سيرّي نه‌دير

چوْخ سورمه‌يير بو سيرداشليق

بو يوْلداشليق

ماتان قيزين جانسيز جيسمي

سيرداشي‌ـ‌نين قارشي‌سيندان سوْووشدوقدا

سيرداشيندان قالان يالنيز

پَره‌م ـ پَره‌م اوْلان قوم‌دور

ùùù        ùùù

بؤيوك نه‌نه‌م هرده‌ن دئيير:‌

ـ كاش بير كره يوْلوم دوشه كنديميزه

بيرجه گئده‌م ماتان ياتان

يوردو گؤره‌م

آغ قوم اوْلان آغ داش‌ايله

كؤنلومده ‌كي،

دويونله‌نن خودوكلري

نفس كسن سيرّلري آچيقلايام

بؤلوشدوره‌م

سيرّي آچام آغ قوملارا

دييه‌م بوردا

اؤز يوردوندا

غريب دوشن

بير آ‏‏‎غ داشي سيرداش سئچه‌ن

ماتان واردير

دييه‌م بوردا

گؤزوم قالميش بير قه‌بير وار

دييه‌م سيزده آي آغ قوملار !

منده‌ن قالان سيلينمز ايز ماتانيمدير.

 

«آغ يالان»

قارا بوْيا آغ كاغاذين اوزه‌رينه

دامير يئنه، يازير يالان.

يالان يازير!

يالان يازير!

قارا بوْيا

آغ يالاني آچيقلايير

گؤي پارتلايير

يئر چاتلايير يالانلاردان.

آه ...

اؤز ساپين كه‌سه‌ن بالتا!

اؤز كؤكونو بالتالاريان بالتاچي‌لار!

خه‌يانه‌تين اييسي گه‌لير،

گئتمه‌نيزده‌ن،

گلمه‌نيزده‌ن.

ùùù        ùùù

يالان ـ يالان دئيه‌ن يوخدور

يالانلارا

پالان ـ پالان دئيير هله يالانچي‌لار

يالانچي‌لار آغ يالاندان كؤينه‌ك گئييب

آند ايچيرلر

كوْراوغلونو قيرآتيندان ائنديره‌ره‌ك

كوْر دايچايا مينديريرلر.

آه ...

يالانچي‌لار!

يالان ـ يالان.

يالان ـ يالان!

يالانچي‌لار!

 

هيسه جومموش لامپا

بَره‌ليب گؤزلريني گؤزلريمه

چورويوب توْرپاق اولان خاطيره‌لر

آياغيم آلتيندا بو سينيق ساخسيلارين

يازيليب اوستونده پوزولان بير تاريخ

وكه‌له‌كلر ـ داشلار،

و قوْپان مينلر هاراي

كي، سآلير هاي جانيما

و بيزيم تاغچادا كي،

هيسه جومموش لامپا

آنامين تؤكدويو ياغ، ساخسي كوپه

بوْغازيندان قوْپموش

قولپو قالميش الده

و صاباح!

و يئنه آخشاملار

و بيزيم تاغچاداكي،

هيسه جومموش لامپا،

و يئنه، چورويوب توْرپاق اولان خاطيره‌لر

كي، آسيلميش اوْندان پوزولان بير تاريخ

يئنه‌ من!

و يئنه، آجالان بوش قارنيم

و يئنه ايسته‌دي‌ييم ياغ بلله

و آنام!

و يئنه، آج قارنيم

و يئنه، بو گونومده‌ن صاباحا

قالدي نيشان بير ساخسئ.

 

«ياسلي گه‌لين»      

الده لامپا سوزور كوْسا

كوشگوسونو چالير عاشيق

قيز ـ گلينلر گئدير هالاي

دؤنور باخير آرخاسينا ياسلي گه‌لين

كؤرپهليكده‌ن ياشاديغي ائولرينه

تاوان وورموش كئچميشيني

قارداشلارين،

آتاسيني آناسيني سالير يادا.

گؤزلرينده‌ن دامان ياشلار،

الينده‌كي دسته گولو سانكي يويور

باخ بير ايشين ترسه‌سينه

بئش قارداشين بير باجيسين

بخت ائوينه سالير يوْلا قوْنشولاري!

الده لامپا سوزور كوْسا

چالير عاشيق كوشگوسونو

قيز ـ گه‌لين‌لر گئدير هالاي

هئچ كيمسه‌نين يوْخ خبري

بو گه‌لينين اوره‌يينده‌ن

ياسلي گلين آغلاييرسا چيخمير سه‌سي

يانيرسادا توستوسو يوخ

لاخشك ماشين آليشيلير

تاراخ ـ تاراخ، شاراخ ـ شاراخ

دوشور يوْلا.

داشييير بير دردلي اوره‌ك بخت ائوينه

 

«عدالتين قورقوشونو»

بو گلنلر كيمدير دئيه

آغ دولايي[1] اؤز باشينا دوْلانباجي

دوْلانماقدان گيجه‌لده‌نير.

ùùù        ùùù

بو گون چيلله بيزيم ائوده

هوروشورلر كتده ايتلر

آتلاريني ترسه‌سينه ناللايانلار

اؤزلريني عدالتين جارچي‌لاري آنلايانلار

تؤكولورلر بيزيم كنده

هوره‌ن ايتلر قوْرخوسوندان زينگيلده‌شيب

سوْخولورلار

        قالارغلارا

«ميريش» به‌يين گيج پاراغي هورور يالنيز

نه‌ده‌ن اؤترو هورمه‌سيني بيلمير اودا

كندليلريم خيرتده‌يه‌ده‌ك

كورسولره ته‌پيلميشلر

زينگيلدهيه‌ن ايتين بيري

دالين ـ دالين گئده‌ن چاغدا

قاشقاسيندان گوللـهله‌نير

كورسولره ته‌پيله‌نلر قوْرخوشورلار

آرواد ـ اوشاق كيشيلرده

سيغينيرلار كورسولره، پالاسلارا،

هئچ كيمسه‌ده جورأت يوْخدور

چيخا گؤره‌ نه اوْلوبدور

بو آتلي‌لار اركؤيوندور هر بير ايشه

عدالتين جارچي‌لاري

عدالتي ايسته‌يير‌لر اؤزلر‌نين يوردوغوتك

حؤكوم سورمه‌ك ايسته‌ييرلر

              الده توفنگ

گه‌به‌رديلن ايتين قاني آخير هله

گؤز آلتيندان اؤله ـ اؤله

سوْلغون گؤزله

كورسولره، پالاسلارا

سيغينان بو كندليلره باخير هله

بيرقاپيدا بيرآتلي‌نين ميندي‌يي آت

اؤز جيلوْوون گه‌ميره‌ره‌ك

آياغلارين دؤيور يئره

قالخير گؤيه،

بو گون چيلله بيزيم ائوده

آنام گه‌ره‌ك فه‌طير ياپا

كنديميزه

قار ياغمييا، گونه‌ش چيخا، گونه‌ش‌گوله

قاپيميزدا كيشنه‌يير بير مينيكلي آت

اياغي‌نين بيري يئرده

بيريسي‌ايسه اوزه‌نگيده

اولان آتلي يئره انمه‌ك ايسته‌يه‌ركن

چايين قوزئي ياخاسيندان سيخيلان بير گوللـه ايله

هيرسي چيخير آتلي‌لارين

ته‌پيليرلر آداملاري كورسولره‌

ته‌پيلنلر كيمسه‌لرين ائولرينه

قورقوشونلار زوْل خط چه‌كيب اويناشيرلار

قان جالانير

كورسولره سيغينانلار اؤلكه‌سينده.

«ميريش» بهيين گيج پاراغي ديري قالميش

هورور آمما!

هئچ بيلمه‌يير نه‌ده‌ن اؤترو.

 

اوتورموشام يئر ايچينده

گؤزوم سوْلور

اوره‌ييمه عدالتين قورقوشونو

زوْل خط چه‌كيب چيلين ـ چارپاز

قورقوشونلو اوره‌ييمي

عدالتين ته‌په‌سينه گوپزه‌ييره‌م

بو گون چيلله بيزيم ائوده

آنام داها فه‌طير ياپمير

عدالتين قورقوشونو اوستوموزه

              ياغمادادير.

 

«مورگولو عشق»

اپيريميش آداملارين

گووه‌ وورموش مورگو‌له‌نن

              عئشقينه هئي!

منه‌ده هئي!

سنه‌ده هئي!

ياديندا مي اوْد قايناغلي عئشقيميزين

اود يئلكه‌لي آتين مينيب

ال چاتمايان رؤيالارا اوْخشايان بير حقيقت‌ده

قوْووشاراق آليشارديق؟!

آمما ايندي من بير ياندا،

سن بير ياندا،

اپيريييب قوْشولموشوق

       اپيريميش آداملارا

بير ياندا دا عشقيميزي گووه‌ وورموش

مورگوله يير.

 

قاسيرغا و سيرغا

دايانيرام يئريميره‌م،

گؤزوم گه‌زير ايتيردي‌ييم اوميد يوْلون

قاباغيمدان بير يئل قوْوان گه‌ليب گئچير

بير قاناد‌لا اوچا ـ اوچا

اؤزون تيكانلارا چاليب يارالانميش

ياغيش قوشو

اوزاق يوْلدان

چوْخ اوزاق‌دان

گه‌ليب يئتير ...

دايانمادان چيخيب گئدير

ùùù        ùùù

قارابولوت بير قارا‌ آت مينب گليب

آغ دؤو كيمي شاققا چه‌كير

گوله ـ گوله قوْللاريني دوْلانديرير

قاسيرغانين حالقالانميش

بوز بوْينونا

گه‌تيردي‌يي سيرغالاري قارا بولوت

اؤزو آسير قاسيرغانين قولاغينا

قاسيرغا بوْز ايلان كيمي كوشو‌لده‌يير

قارا بولوت اوزون سورتور

قاسيرغانين بوْز اوزونه

شيرمانيرلار هر ايكي‌سي بير ـ بيرينه

اويناييرلار، اويناشيرلار

ساريشيرلار بير ـ بيرينه

بير ـ بيرينه قاتيشيرلار

قاسيرغايلا قارا بولود ال بير اولوب

اوچورورلار تاپماديغيم اوميد يوْلون

بو گون قارا بولود ايله

قاسيرغانين توْي گونودور

 

«آد گونوم»

بوگون قيشين ايلكين گونو

ده‌ييشيليب منيم دونيام

غريبه‌بير هاي ـ كوي گه‌لير

ساغ اليمده‌ بير تئلمه‌ تئل

مينلر سوْرغو بئيينيمده

ايچيريرلر

سئومه‌دي‌ييم بير ايچگيني

من يئريمه‌ك باجارمادان

باغلاييرلار قيچلاريمي

داريخيرام!

داريخيرام!

بوراخيرام اللريمي تئلمه تئلده‌ن

ال ـ قوْل چاليب يالواريرام

جيرماغلاييب داغيديرام اوز ـ گؤزومو

دوْغراييرام بئينيمده‌كي، سوْرغولارئ،

اللريم‌ده قيچلاريم‌تك باغلانيلير

آرتير داها داريخماغيم

دوشمور باشا كيمسه‌ مني

گلدي‌ييم بو غريب يئرين

       هاراليغين بيلمه‌ييره‌م

منده‌ن قاباق بورالاردا اولان واردير

آغلاييرام!

آغلاييرام!

آغزينا باخ! بورنونا باخ!

دئيه‌ بونلار گولور منه

بو سه‌س، هاي ـ كوي بونلارين‌دير

منده‌ن قاباق گلنلرين

ترسينهدير بوردا هر ايش

ياغيش ياغير يئرده‌ن گؤيه

يامانليقلار گؤيده‌ن يئره ياغير بوردا

توْخ، توْخالير

آج، آجالير بير شئي تاپمير.

چه‌په‌رله‌نميش بير قويودان باخير گؤيه آي بورادا

يالان بوردا سونگه تاخيبدير گونه‌شي

ديزلريني قوجاغلاييب بوردا شنليك

ده‌ييشيليب منيم دونيام

قالمالييام من بورادا

من بورالي اوْلمالييام

بو گون منيم آد گونومدور

ده‌ییشیلیب منیم دونیام

آغلاييرام!

آغلاييرام!

 

«رؤيالي قيز»

قورولوغدان چاي چاتلاميش

يئريييره‌م

چاي يوخاري ـ چاي آشاغئ

چاي دؤشونده آغ بولاغين آغ قوملارئ

اوْنودوبلار اوْيناماغئ

آغ قوملاري سوْوورورام

بير داملا سو تاپماق اوچون

قوم ايچينده‌ن تاپيرام بير اوزوك قاشئ

آغ بولاغدان چايدان قورو

ايندي منيم دوْداغيمدير

يئريييره‌م

چاي يوخاري ـ چاي آشاغئ

گؤي چه‌مه‌نين يئرينده بير كوللوك قاليب

كوْر سيچانلار بوراخميشلار كوْولاغلارين

«خانباغي‌»نين اته‌يينده قيزيلگوللوك

خاطيرلادير،

خانين يانان خيرمانيني

«گؤي بورون»دا كؤتور‌گهده

قيز ـ گه‌لينلر چيمه‌ن يئرده

گؤي قايانين تاغچاسيندا

هانكي گه‌لين، هانكي بير قيز

اوْنوتدوغو صابين قاليب، اوْووخلانيب

داغيليبدير تاغچا بوْيو

قيرميزي توك، آغ گئييملي بيرده‌لي قيز

اؤز رؤيالي آتين چاپير

چاي يوخاري ـ چاي آشاغي

چاپا چاپا يوْلون چه‌كير چاي دؤشونه

يئل ووراراق ايللر بوْيو دارانمایان توكلريني

داراغلايير.

رؤياسيندا ميندي‌يي اوْ قيزيل آتين يئلكه‌سي‌تك

قالخير گؤيه قيزيل ساچي

رؤيالي قيز يوْلون چه‌كير منيم كيمي

اؤلولرده‌ن داها دوْيموش قبيرلره.

قه‌بيرلرين يان ـ يؤوره‌سي ده‌ليك ـ دئشيك

باشداشلاري كه‌پيرله‌نميش

اوْغلو اؤله‌ن بير قاري‌نين قه‌بيرينده‌ن توستو چيخير

هئچ قه‌بيرين اوزه‌رينده

ميرچاليغدان خبر يوْخدور

كؤكده‌ن دوشوب بوْيماده‌ره‌ن،

ايسگه‌يي‌لر، اوزه‌رليك‌لر.

اوزوك‌قاشي هله منيم اليمده‌دير

رؤيالي قيز قه‌بير‌لرين اوزه‌رينده

اؤز رؤيالي آتين چاپير

بير قه‌بيرين اوزه‌رينده گؤزده‌ن ايتير

يئتيريره‌م من اؤزومو او قه‌بيره

او قه‌بيرده، يان يؤوره‌سي

ده‌ليك ـ دئشيك بير قه‌بيردير

رؤيالي قيز ايته‌ن يئرده‌ دوشوبدور بير قاش‌سيز اوزوك

اييليره‌م ـ گؤتوروره‌م

اوْووجومدا قاشلا اوزوك قوْووشورلار بير بيرينه

تيتره‌ييره‌م اليم اسير

قاشسيز اوزوك قاشلي اولور

دوشور يئره

رؤيالي قيز ايته‌ن يئرده

گؤزده‌ن ايتير.

 

«گلديم»

سن‌كي، منه گل دئمه‌دين

سني دئيه‌گلديم اؤزوم.


پيام هاي ديگران () | یکشنبه ٥ شهریور ،۱۳۸٥ - elshan oryadli |لینک به نوشته

قوم تورکلری

قاراباغ  حاکيمی ايبراهيم خان جاوانشير قه‌جه‌ر حوکومتی طرفيندن آرخايينليق الده ائتمک اوچون اوز دوشونجه‌لی قيزی آغابه‌ييم خانيم جاوانشيرين قه‌جه‌ر شاهئ فتحعلی‌شاه‌لا ائولنمه‌سی آغا به‌ييم خانيمين عقيده‌سينه رغما مصلحت بيلدی.

آما دوشونجه‌لی شاعره قيز هئچ واخت بو ائولنمه‌يه بويون ايمه‌دی. اچيقجاسی بو کی فتحعلی‌شاهين عومرونون سونونا‌ ده‌ک آغا‌به‌ييم خانيما اليده يئتيشمه‌دی. قومدا اولان يئرلی تورکلردن ساوای آغابه‌ييم خانيملا ياناشی تورک تايفالارينی ان‌زنگين‌لريندن اولان به‌ی‌ديللی (بيگدلی) طايفاسی ايسه قومون اکين يئرلرينی و نار باغلارينی آلاراق، قوم يوردو رسمی حالدا اولاراق تورکلرين الينه کئچدی. (تاسف‌لر اولسون کی قومداکی به‌ی‌ديللی‌لر داها تورکجه‌نی اونوتموشلار).

بو تاريخ‌ده‌ن اونجه‌ايسه قومدا ياشايان تورک‌ائللريندن قالان ايزلره داغ، بولگه و چای‌ آدلاريندا توش گليريک، هابئله تورکولوق باخيميندان آنا تورکجه‌لردن ساييلان خلج تورکلری قومون اوزونده و هه‌نده‌وری خلجستان‌دا ياشامالاری و قومون اوز آدی‌نين تورکجه‌اولماسی قوم شه‌هه‌رينين ان اسکی چاغلاردان تورک يوردو اورماسينی ثوبوت ائدير.

آنجاق قجر شاهی آغابه‌ييم خانيمی اوچ‌يوز کنيزی‌ايله بيرگه قوم شه‌هه‌رينه سورگون ائتدی.

گنج شاعيره آغابه‌ييم تهراندا اوزونو غوربت‌ده دوياراق (تهران جنته دونسه ياددان چيخماز قاراباغ) شعرينی يازديسا، قوم شه‌هه‌رينده  اوزونو آذربايجاندان اوزاق دوياراق بو شه‌هه‌رده قالماغی تام رغبت‌له قارشيلادی. اونون قوم شه‌هه‌رينی اوزونه ايچگين سايماسينا اساس سبب قومدا ياشايان تورکلر اولموشدور.

ايندی‌ليکده قومدا و اطراف کندلرينده و شه‌هه‌رلرينده (جعفرينه، قازيران، دستجرد) ياشايان تورکلرين سايی آلتی‌يوزمين‌دن آرتيق‌دير.

آرتيرمالئ‌دير کی شاهسئوه‌نلرين بير چوخ طايفالارئ کئچمش‌ده اولوغو کيمی قومدا داوار ساخلاماغا مشغولدورلار کی، اونلار اوز ديللرينه، مدنيت‌لرينه تام رغبت و تعصوبله ياناشيرلار. حالئ حاضيردا قومون اوزونده يئرلی آذربايجان تورکلرينده‌ن ساوای آذربايجانين باشقا بؤلگه‌لريندن کؤچوب گلنلرده ياشاماقداديرلار. کؤچوب گلنلر سيراسيندا همدان، اردبيل، ايراق(اراک)، ساوا، دوغو آذربايجان، باتئ آذربايجان، قزوين، اردبيل ولايتلريندن گلن اهالی داها چوخراق گؤزه چارپير.

آمما ايندي بو بؤلگه‌لرين آداملارئ آراسيندا علاقه‌لرين چوخالماسئ يئني بير تورك ديلي‌نين يارانماسينا گليب چيخميشدير. دئمه‌ك اولار كي، بو يئني لهجه‌نين ادبي ديليميزه ياخين بير ديل كيمي ده‌يه‌رلنديرمك اولار.تاسوفلر اولسون كي، قومدا توركلره باخيشلار دوزگون دئييلدير. بير چوخ يئرلرده تاپداقلارا و تووهينلره معروض قاليريق. ياخين كئچميش‌ده بير شايعه‌نين نتيجه‌سينده توركلر ياشايان بؤلگه‌ده بير چاخناشما اوز وئرديكده قومون قزئتلري آنجاق توركلرين مدنيتسيزليكلريني بو چاخناشمايا سبب بيله‌ره‌ك بو ساحه‌ده مانئور وئرديلر. [بو شايعه‌ده ميللتين مذهبي عقيده‌سي اويناشا توتولموشدور]

ديل‌دن ساواي قوم شه‌هه‌رينده توركلرين، عادت عنعنه‌لري، فولكولورلاري و مدنيت‌لري جالاغلانا و بيرله‌شمه‌ده‌دير. قوم توركلري بوتون توركلر كيمي تام شرافتله ياشاييرلار.

هله قوم توركلرينين بير كيتابخاناسي‌دي يوخدور، بو ائله بير حالدادير كي، ايرانين ان بويوك كيتابخاناسئ قومدا يئرلشير.

آدينا بير نشريه‌ده تورك مدنيتينه و ديلينه آزاجيق يئر وئريلميشدير. ائله بو آزاجيق يئري‌ده بعضا گؤزو گؤتورمه‌يه‌ن واردير. كوتله‌لر طرفينده‌ن تورك ديلينه و مدنيتينه رغبت گؤسته‌ريلمه‌سينه رغما هله «نور» آدينا قومون تيلي‌ويزيا كاناليندا توركلره حتي بير ثانيه‌ليك‌ده يئر وئريلمه‌ييبدير. بو دا ائله بير حادادير كي، قوم توركلري طرفيندن يارانان تؤره‌نلر اؤز نوعوندا تاي‌سيزدير. حتي عاشورا و تاسوعا گونلرينده بيزيم آغئ تؤره‌نيميز تماميله سانسور اولونور. اوميد كي، قوم توركلري ده باشقا تورك ائللريميزله ياناشئ مسئوللار طرفيندن عزيز توتولسون و گونو ـ گوندن داها آرتيقراق ديليميز و مدنيتيميز ايره‌لي‌له‌سين.

او گونون اوميدي ايله


پيام هاي ديگران () | جمعه ۱٩ دی ،۱۳۸٢ - elshan oryadli |لینک به نوشته